Bilgi Felsefesi Nedir?
Bilgi Felsefesi Nedir?
(Epistemoloji Nedir?)
Tarihsel Bakış
Bilgi edinme, bilme ve öğrenme insanın en temel güdülerinden ve onu diğer canlılardan ayıran en temel özelliklerindendir. Bu güdüler, insanın ortaya çıkmasından itibaren her yerde ve her zamanda insanın aktivitelerini temelden etkilemiştir. Yani bilgi edinmenin, dolayısıyla da bilginin tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir.
Felsefenin ilk ortaya çıktığı dönemlerde (M.Ö. 7. yüz yıl; Yunan düşüncesi) insanlar ilgilerini bilginin öznesine deÄŸil, nesnesine yoÄŸunlaÅŸtırmışlardır. Bu da demektir ki felsefenin ilk dönemlerinde insanlar “bilen özne” ile deÄŸil de “bilginin konusu olan nesne” ile ilgilenmiÅŸlerdir.
Miletos Okulu’nun kurucusu olan Thales, her ÅŸeyin arkhesinin, yani ana maddesinin “su” olduÄŸunu söylemiÅŸtir. Aynı ÅŸekilde Anaksimandros, her ÅŸeyin arkhesinin sonsuz ve sınırsız olan “aperion”, Anaksimenes ise “hava” olduÄŸunu söylemiÅŸlerdir.
İşte bunlar, nesne üzerine yoğunlaşan ve yorum yapan düşünce insanlarıdır.
Herakleitos, Parmenides, Demokritos ve Anaksagoras gibi ilk dönem Yunan filozofları bilginin imkanı, kaynağı, sınırları ve ölçütlerine ilişkin ilk soruları, şüpheleri ve tartışmaları ortaya çıkarmışlardır.
Sonuç olarak “bilgi” konusunun, felsefî düşüncenin gündemine gelmesi; sofistler, Sokrates ve onu takip eden Platon ve Aristoteles gibi büyük filozofların döneminde olmuÅŸtur.
Bilgi felsefesinin tarihsel gelişimine biraz göz gezdirdikten sonra, şimdi bilgi felsefesinin içeriğine değinilebilecektir.
Lütfen Aşağıdaki Bilgilere de Bakınız:
Bilgi Teorisi (Epistemoloji) Nedir?
Bilginin Kaynağı ve Ölçütleri
Bilginin Alanı, Kapsamı ve Sınırları
Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
