Hukuk ve Ahlak
“Ä°yi ahlak için iyi yasalar gereklidir. Yasalar da iyi ahlak olmadan korunamaz.”
Niccolo Machiavelli
Hukuk ve ahlak arasındaki benzerlik ve yakın iliÅŸkiden önce ikisi arasındaki farklılığı ortaya koymak gereklidir. Hukukun amacı adaleti gerçekleÅŸtirmektir. Buna karşın ahlakın amacı “iyi” yi gerçekleÅŸtirmek, ya da iyiye ve doÄŸruya ulaÅŸmaktır. Ä°nsanlık tarihi boyunca temel ahlaki deÄŸerlerin bir çoÄŸu zaman içerisinde hukuki norm haline gelmiÅŸtir. Kanunlar genellikle yapılmaması gereken insan eylem ve davranışlarını belirlemiÅŸ ve sınırlamıştır. Bir baÅŸka ifadeyle, insanların eylem ve davranışlarının ahlaki ölçüleri, hukuksal norm haline dönüştürülmüştür. Ancak hukuk ve ahlak arasında öteden beri bir çatışma süregelmektedir. Temel sorun ÅŸudur; acaba ahlaki deÄŸer yargılarının temel koruyucusu hukuk mu olmalıdır? Devlet bir takım kurallar koyarak ahlaki tesis edebilir mi?
Hukuk insanların gerek birbirleri ve gerekse devletle olan iliÅŸkilerinde uyulması gereken kuralları belirler ve bunları yaptırıma baÄŸlar. Hukukta “yaptırım gücü” toplumda yanlışları ve kötülükleri cezalandırır. Bu bakımdan hukuk kuralları ile ahlaki deÄŸerler korunabilir. Ancak, sorun her zaman bir kanun ile çözümlenmeyebilir. Kanunun gücü bazen belirli kiÅŸi ve/veya gruplara karşı etkili olmayabilir veya iÅŸletilemeyebilir. Bu bakımdan ahlakın tesisi, kanun dışında vicdan ile de yakından iliÅŸkilidir. Vicdan, ahlaki deÄŸer yargılarını bir yaptırım gücü olmaksızın korur ve gözetir.
Bunun içindir ki aralarında yeterince fark vardır.
