Kağıt gazete ’online’ oldu
Edip Emil Öymen
ABD’nin yüz yıllık gazetesi Christian Science Monitor, hafta içi baskılarında kağıttan vazgeçiyor. Sadece pazar günleri kağıda basılacak. Nisan 2009’dan itibaren gazete sadece Web’de yayınlanacak. Tam yüzyıl önce 1908’de yayına başlayan ve Amerika’nın sayılı önemli gazetelerinden CSM, kağıt baskıdan vazgeçmek zorunda kalan ilk ABD ulusal gazetesi oldu. Bu kararın nedeni basit: Haberi İnternet’ten izleme alışkanlığı arttıkça, kağıt gazeteden okuma alışkanlığı azalıyor. Buna rağmen Amerika’da gazetelerin gelirinin Ğşimdilik- yüzde 92’si kağıt baskıdan sağlanıyor.
CSM’nin en önemli özelliÄŸi, “Christian” adından da anlaşılacağı gibi, bir kilise (Boston’daki First Church of Christ, Scientist) tarafından paraca desteklemesi ve abonelikle postayla dağıtılmasıydı. Reklamdan 1 milyon dolar, abonelikten 9 milyon dolar kazanıyordu. Hibe ve yardım alıyordu. Kár gütmeyen bir iÅŸ modeli vardı. Kilisenin yıllık mali desteÄŸi 12 milyon doları buluyordu. Buna raÄŸmen, gazetenin tirajı 1970’lerde 220 binden bugünlerde 50 bine kadar düştü. Oysa 7 Pulitzer ödüllü, dengeli ve hakkaniyete saygılı ciddi bir gazeteydi.
Amerika’da çeşitli yerel gazeteler çoktandır aynı kaderi paylaşarak sadece Web’den yayın yapıyor. Ama CSM, bu kararı almak zorunda kalan, şimdiye kadarki en etkili ulusal gazete. CSM’nin 1996’da açtığı ve halen ayda 3 milyon kez tıklanan Web sitesinin 5 yıl içinde 20-30 milyon tıklanmaya yükseltilmesi hedefleniyor. Gazeteye mali destek sağlayan kilise ise Web’e geçişle, yardımını 4 milyon dolara indirecek. CSM’in kararı, Time dergisiyle birlikte Fortune, People ve Sports Illustrated dergilerini de yayınlayan Time Inc. şirketinin 600 kişiyi işten çıkarma kararıyla çakıştı. ABD’deki en büyük gazete yayıncısı Gannett de 3 bin kişiyi işten çıkarıyor. Washington Post gibi anıtsal nitelikte bir gazete bir yılda yüzde 2 kadar tiraj kaybetti. New York Times’ın hafta içi baskısında kayıp yüzde 3,6. Pazar baskısında kayıp yüzde 4,1. İkisi toplanınca tiraj kaybı 2,4 milyon ediyor.
Hem ekonomik kriz hem Web’in habercilikte yükselen yıldızı nedeniyle klasik medyayı zor günler bekliyor. Ama konuyla ilgili bilge bir uzmanın sözleriyle, “Medyanın tüketici deÄŸil, müşteri sorunu var.” Müşteri, bir mecradan ötekine geçerek tüketici olmayı tercih ediyor. CSM, 6 Kasım’da Boston’da “GazeteciliÄŸin GeleceÄŸi” konulu bir toplantı düzenledi. KonuÅŸmacılardan, uluslararası ünlü gazetecilik okullarından Columbia Ãœniversitesi’den Prof. Sree Sreenivasan’ın ÅŸu sözleri Web-kağıt çekiÅŸmesine çözüm arıyor: “Yeni teknolojiden öğreneceklerimiz, eski teknolojinin deÄŸerlerini korumamıza yardım edebilir.”
