Sayısal fotoğrafçılık terimleri IV
Ersan ATAKAN
Daha önceki sayılarımızda konu ettiğimiz sayısal fotoğrafçılık terimlerine, yerimiz olanak verdiği ölçüde yenilerini ekleyerek devam ediyoruz. Konumuz yine sık sık duyduğumuz, kullandığımız ama tam olarak bilgi sahibi olmadığımız, belki de hiç duymadığımız terimler.
“Bulb Modu” mu dediniz?
Genelde D-SLR ve D-SLR benzeri ileri kompakt modellerde karşımızda çıkan “bulb modu”, örneÄŸin ÅŸimÅŸek fotoÄŸrafı gibi yakalanması çok zor karelerin nasıl baÅŸarıldığını bize açıklayacaktır. Makinelerinizde bulb modu bulunuyorsa, bu mod sayesinde deklanşöre basıp elinizi çekene kadar perdenin açık kalmasını saÄŸlayarak konunuzu görüntüleme imkanına sahip olursunuz. Bulb, ÅŸimÅŸek örneÄŸinde olduÄŸu gibi yakalaması zor çekimlerde veya az ışıkta en düşük enstantane deÄŸerinin yeterli olmadığı durumlarda, farklı amaçları gerçekleÅŸtirmek için kullanılabilir. Kısacası pozlama süresinin, makinenin imkan verdiÄŸi azami süre içinde, çekenin isteÄŸine baÄŸlı olduÄŸu bir moddur. Uzun süreli bir çekim olduÄŸundan, doÄŸal olarak oluÅŸabilecek sarsıntılar görüntünüzde netliÄŸi bozacaktır. Bu nedenle bulb modundaki çekimlerde, kablolu deklanşör gibi yardımcı aksesuarlardan yararlanmak sonucun hatasız ve net olmasına yardımcı olacaktır.
Kompakt makinelerinizde, uzun pozlama sonucu algılayıcıdaki ısınma vb. nedenlerle grenleÅŸme (görüntü kirliliÄŸi) artacağından genelde bulb modu bulunmaz. Ancak bazı modellerde 60 saniyeye kadar pozlama imkanı sunan hazır sahne modları da bulunmaktadır. ÖrneÄŸin “yıldızlı gökyüzü/starry sky” gibi isimlerle adlandırılan bu hazır modlar, size dakikalarca süren bulb modu imkanı sunmasa da, fırtınalı bir havada eÅŸsiz bir ÅŸimÅŸek fotoÄŸrafı çekebilmenize yardımcı olacaktır. Yapmanız gereken bu hazır sahne modunu seçmek, tripod kullanmak ya da makinenizi uygun bir yükseklikte sabitlemek, mümkünse otomatik zamanlayıcıyı kullanmak ve konunuzu iyi bir kadrajlama ile görüntülemek olacaktır. Bulb modundan deÄŸiÅŸik efektler yaratmada, eÄŸlenceli sonuçlar almada da yararlanabilirsiniz. Bir ateÅŸ ya da fener kullanarak, deklanşöre basılı tuttuÄŸunuz süre boyunca hareket halindeki bu ışık kaynağını görüntülemek, deÄŸiÅŸik sürelerde pozlamak, size çok deÄŸiÅŸik tatlarda sonuçlar sunacaktır. Karanlıkta uzun süre pozlamanın avantajıyla, gökyüzünü, akan bir su kaynağını çok daha etkili ve farklı bir ÅŸekilde çekebilirsiniz.
Net Alan DerinliÄŸi
Bir portre fotoÄŸrafında konunun net, arka planın ise bulanık olması bazen farkında olmadan gerçekleÅŸtirdiÄŸiniz bir sonuç olabilir. Bunun nedeni aslında sıkça duyduÄŸumuz “net alan derinliÄŸi”nin doÄŸru olarak kullanılmasından baÅŸka bir ÅŸey deÄŸildir. BulanıklaÅŸmasını istediÄŸimiz alan için net alan derinliÄŸini azaltmamız gerekecektir. Bu alan odakladığımız konunun önünde ya da arkasında olabilir. Net alan derinliÄŸi için belli ayarlardan yararlanabiliriz. Diyafram kapandıkça net alan derinliÄŸi artacak, açıldıkça da azalacaktır. Portre fotoÄŸraflarında genelde diyaframı açar (rakam olarak küçültür); manzara fotoÄŸrafı gibi netliÄŸin birçok noktada olması gereken durumlarda diyaframı kısarız.
Net alan derinliğini etkileyen bir diğer faktör ise makinemizin zum imkanlarını kullanmak olacaktır. Özellikle yüksek zuma sahip modellerde konuya iyice yakınlaşarak net alan derinliğini azaltmak mümkün olacaktır. Yine manzara örneğine dönecek olursak, zumu azaltmak ve mümkün olduğunca geniş açı kullanmak derinliği artıracaktır.
Net alan derinliği fotoğraflarımıza estetik özellikler katan çok önemli bir faktördür. Bu nedenle önce diyafram değerleri, sonra da zum imkanı ile değişik sonuçları elde etmek üzere denemeler yapmaktan kaçınmayın.
